HAARLEM, MAARTEN BROCK 17-01-2005

Onder het toeziend oog van zo'n vijftig belangstellenden heeft de Haarlemse wethouder Jur Visser zaterdag langs het Jaagpad tussen Schoten (Haarlem-Noord) en Spaarndam een oude grenspaal onthuld. De stenen grenspaal,die dateert uit de eerste helft van de negentiende eeuw, leidde anderhalf jaar geleden tot een conflict tussen de Stichting Historisch Schoten en de Historische Werkgroep Spaarndam. Inmiddels is de vrede tussen beide organisaties weer getekend.

Sinds 1927 maakt zowel Spaarndam als Schoten deel uit van de gemeente Haarlem. Hoewel de grenspaal sindsdien eigenlijk geen functie meer had, bleef hij gewoon staan waar hij stond. Toen Theo Kooijman van de Stichting Historisch Schoten eens op zoek ging naar de grenspaal, kostte het hem heel wat moeite om hem te vinden.
De paal was weggezakt en werd door struiken en gras aan het oog onttrokken. Kooijman: "Ik schrok eerlijk gezegd van wat ik aantrof. De paal was namelijk flink beschadigd. Waarschijnlijk door de machines waarmee de berm wordt gemaaid. De ingebeitelde namen Schoten en Spaarndam waren nog goed te lezen."

Met toestemming van de gemeente Haarlem besloot de Stichting Historisch Schoten de paal uit te graven en een veilig onderkomen te geven. Dat was gemakkelijker gezegd dan gedaan. Voorzitter Frans Groskamp en penningmeester Henk Ekkelboom dachten het karwei met een schep te kunnen klaren: Maar de paal zat meer dan een meter diep in de zompige veengrond en wild er n iet uit.
uit. Een takelwagen van de firma Van Santen Transport bood uitkomst. De grenspaal kreeg een plekje bij het Schoter Rechthuis aan de Vergierdeweg, het onderkomen van de Stichting Historisch Schoten.
De Historische Werkgroep Spaarndam wist niks van deze actie. Voorzitter Gerrit van den Beldt moest uit Haarlems Dagblad vernemen dat de paal was weggehaald. Dat schoot hem in het verkeerde keelgat. Hij schreef boze brieven naar de krant, de gemeente Haarlem en naar de Stichting Historisch Schoten. Kooijman: "Hij had natuurlijk gelijk, we hadden overleg moeten plegen met de Historische Werkgroep Spaarndam. Alle commotie heeft er wel toe geleid dat de gemeente Haarlem bereid was de grenspaal op te knappen en te herplaatsen." Eind goed, al goed dus.
De grenspaal heeft nu een mooi plaatsje gekregen, een meter of vijf van waar hij eerst stond. Hij is nu duidelijk zichtbaar voor langsrijdende fietsers en automobilisten. Kooijman vertelt dat de gemeente de paal aanvankelijk verkeerd om had geplaatst.
Inmiddels staat hij goed: met de naam Spaarndam naar het noorden en met de naam Schoten naar het zuiden. Van den Beldt vermoedt dat de grenspaal uit 1846 stamt. In dat jaar werd in Spaarndam het stoomgemaal in gebruik genomen. Tegelijkertijd werd parallel aan het Spaarne een nieuwe weg van Spaarndam naar Schoten aangelegd. Ter hoogte van de grens tussen beide gemeenten, waar de oude heksloot uitmondde in het Spaarne, werd de grenspaal neergezet.
In zijn toespraak sprak wethouder Visser zijn waardering uit voor de wijze waarop de Stich
ting Historisch Schoten de belangstelling voor de geschiedenis van het huidige HaarlemNoord weet te wekken. "Er is maar weinig tastbaars van het oude Schoten overgebleven. Het heeft bijna iets van een mythe. En hoewel heiligdom een groot woord is voor de grenspaal, moeten we er wel zuinig op zijn." Als Van den Beldt daarop het woord krijgt, moet het hem van het hart dat de wethouder in zijn verhaal Spaarndam niet of nauwelijks heeft genoemd. Het dorp komt er wederom bekaaid af. Met de Stichting Historisch Schoten is het gelukkig allemaal weer koek en ei. In de richting van de Haarlemse gemeentebestuurders valt er voor de Historische Werkgroep Spaarndam nog wel wat zendingswerk te verrichten.

Terug naar Hekslootpolder-site